et straatbeeld door de eeuwen heen
Op afbeelding 1 is goed te zien hoe de straten rond de gracht er vroeger uitzagen. Rond 1700 waren de straten smal, met mooie ongerepte bomen in vol ornaat. Hekken of heggen omzoomden de bleekvelden langs het water nog niet. Langs de gracht geen húskes (toiletten), die vond je aan de achterkant van de woningen, waarlangs ook water loopt.

Afb. 1 (anno 1700) en 2 (anno 1900): de gracht van de Ee door de eeuwen heen

Op de prent aan de rechterkant is de situatie al behoorlijk zoals nu. Veel van de tot leibomen gesnoeide bomen zijn in de hongerwinter van de Tweede Wereldoorlog gesneuveld, maar na de oorlog zijn op de lege plaatsen keurig jonge boompjes teruggeplant. Als je goed kijkt, zie je dat er lantaarn- en electriciteitspalen voor de woningen langs zijn geplaatst.

In maart 2005, toen het zo vreselijk gesneeuwd had, heb ik deze foto gemaakt. Je ziet er de kerk die ook op afbeelding 2 van te zien is.

et station van IJlst
8 november 1885 was een heuglijke dag. IJlst aangesloten op het landelijke spoornet! Het werd de trotse eigenaar van een eigen station, langs het spoor van Leeuwarden naar Stavoren. Het station is gesitueerd nabij het gemeentehuis, ter hoogte van de rotonde aan het eind van de Stadslaan.

Afb. 3 (anno 1920) en 4 (anno 1985)
tot 1973 nog een statig stationnetje met dubbel spoor,
na 1984 nog slechts een veredeld bushokje met enkel spoor.

Meer dan eens was het onduidelijk of het station kon blijven bestaan. Het waardige stationspand van 1885 was in de periode mei 1938 - juni 1940 en gedurende de periode na maart 1941 niet in gebruik. Lange tijd stond het leeg en - helaas!! - werd het statige stationspand uiteindelijk in 1973 gesloopt. Die beslissing bleek - ondanks het lange wachten - toch te voorbarig, want na iets meer dan 10 jaar werd besloten dat een spoorlijn toch nuttig zou zijn. De heropening volgde op 2 juni 1985. Helaas markeert niet langer het statige gebouw de halte: er is een moderne glazen wachtruimte voor in de plaats gekomen.

ooitgedagt: rijksmonument te huur
Voor wie nog een unieke huisvesting zoekt in het centrum van IJlst: het gele steentjesgebouw, restant van de Nooitgedagtfabriek, is in 2005 volledig gerenoveerd en nu te huur! Meer over Nooitgedagt, de opkomst en ondergang van dit bedrijf, lees je overigens op de pagina over de Ligging van IJlst. Wil je meer weten over hoe IJlst hierdoor zou kunnen groeien, lees dan verder!

an IJlst nog groeien?
Sinds het doorbreken van de Galamagracht, ten behoeve van de doorgang richting de Sudergoweg, zijn de wijken de Rat en het Croleskwartier gebouwd in de jaren '80 en '90 van de vorige eeuw. Sindsdien is het echter slecht gesteld met de groei van IJlst. Je kunt je natuurlijk ook afvragen of IJlst wel moet groeien, want de charme van IJlst zit 'm in de rust, het kleine en oorspronkelijke dat je terugvindt in het oude centrum. De meningen zijn verdeeld.

Met de sloop van de Nooitgedagtfabriek en de recentelijke bouw van woningen aan het fonkelnieuwe Frisiaplein en op het voormalige Nooitgedagtterrein aan de Eegracht, ter hoogte van de overkluizing - en het plan om de aanvoerroute richting de overkluizing niet langer langs het voormalig stadhuis te laten lopen, maar te verplaatsen naar de Westergoleane waarbij je direct op de overkluizing uitkomt, lijkt het erop dat het grasland achter de eegracht en Uilenburg toch ooit bebouwd zal gaan worden. Men hoeft dan slechts het weggetje langs de Dryltser Piip door te trekken over het water. Logistiek gezien is de meest logische plaats voor verdere expansie van IJlst.

Zal het ooit nog zover komen? De laatste ontwikkelingen hierover vind je op de website van het IJlster Stadsbelang: stadsbelangijlst.nl.